Hesapstan tarafından hazırlanan Emeklilik Hesaplama aracı, yalnızca tahmini bir emeklilik yaşı vermek yerine girdiğiniz bilgilere göre uygulanabilecek emeklilik yollarını değerlendirir. 4/a, 4/b veya 4/c statünüz için yaş, sigortalılık ya da fiili hizmet süresi ve prim şartlarını; bu şartların ne zaman tamamlandığını ve seçeneğin bugünkü durumunu gösterir. EYT ile desteklenen çalışma gücü kaybı/engellilik ve malullük yolları da gerekli bilgiler bulunduğunda ayrıca değerlendirilir. Sonuç, yürürlükteki kurallar ve girdiğiniz bilgiler üzerinden yapılan bir ön değerlendirmedir; resmi SGK tahsis kararı değildir.
Emeklilik hesaplama neyi gösterir?
Emeklilik hesabı her zaman tek bir yaş veya tek bir tarihten oluşmaz. Aynı kişi için mevzuata göre tam emeklilik, kısmi emeklilik, EYT kapsamındaki bir yol veya desteklenen özel bir emeklilik yolu birlikte söz konusu olabilir.
Bu nedenle hesaplayıcı mümkün olan durumlarda yalnızca “şu tarihte emekli olursunuz” demek yerine uygulanabilir seçenekleri ayrı ayrı gösterir. Her seçenekte aranan yaş, prim günü, sigortalılık veya fiili hizmet süresi; bu şartların hangi tarihte tamamlandığı ve bütün şartların birlikte ne zaman sağlandığı görülebilir.
- Uygulanabilecek emeklilik yolunun türü
- Yaş şartı
- Sigortalılık veya fiili hizmet süresi şartı
- Prim gün şartı
- Her şartın sağlanma tarihi
- Tüm şartların birlikte sağlandığı tarih
- Seçeneğin bugünkü durumu ve yasal dayanağı
Hesaplama, girdiğiniz bilgiler ve hesaplayıcının kapsadığı mevzuat kuralları üzerinden yapılır. SGK’nın kişisel hizmet kayıtları, borçlanmalar, statü birleşimleri veya bu hesabın kapsamı dışında kalan özel hükümler resmi sonucu değiştirebilir.
Hesaplama için hangi bilgiler kullanılır?
Hangi emeklilik şartlarının uygulanacağı; doğum tarihi, cinsiyet, ilk sigortalılık tarihi ve sigorta statüsü gibi kişisel bilgilere bağlıdır. Prim gününüz ve bazı özel durumlar da hem hangi seçeneğin kullanılabileceğini hem de şartların ne zaman tamamlanacağını etkileyebilir.
- Doğum tarihi
- Cinsiyet
- İlk uzun vadeli sigorta başlangıç tarihi
- 4/a, 4/b veya 4/c statüsü
- Biliniyorsa mevcut prim gün sayısı
- Eksik primler için bundan sonraki yıllık beklenen prim günü
- 4/c için gerektiğinde ilk kamu görevi başlangıç tarihi
- Varsa çalışma gücü kaybı/engellilik bilgisi
- Varsa malullük ve sürekli bakım ihtiyacı bilgisi
Mevcut prim gün sayınızı biliyorsanız SGK/e-Devlet hizmet dökümünüzdeki gerçek toplamı girmek, kesintisiz çalışma varsayımına dayanan tahminden daha sağlıklıdır.
4/a, 4/b ve 4/c için neden farklı sonuçlar çıkabilir?
4/a, 4/b ve 4/c için emeklilik şartları aynı değildir. İlk sigortalılık tarihi aynı olsa bile statü, gerekli prim veya hizmet süresini ve bazı dönemlerde yaş şartını değiştirebilir.
4/a hizmet akdiyle çalışanları, 4/b kendi adına ve hesabına çalışanları, 4/c ise kamu görevlilerini ifade eder. Özellikle eski dönemlere ait geçiş hükümlerinde yalnızca prim gün sayısına bakmak yeterli olmayabilir; sigortalılık süresi veya 4/c için fiili hizmet süresi ayrıca aranabilir.
4/a, 4/b ve 4/c hizmetlerinin birlikte bulunduğu dosyalarda hangi statüden aylık bağlanacağı ve hizmetlerin nasıl birleştirileceği ayrıca belirlenmelidir. Bu hesaplayıcı hizmet birleştirmeyi otomatik olarak çözmez ve böyle bir durumda güvenilmez bir tarih üretmek yerine kapsam dışı uyarısı verir.
Sonuç ekranı nasıl okunur?
Sonuç ekranında birden fazla seçenek görmeniz hata değildir. Bunlar aynı kişinin farklı yasal emeklilik yollarını temsil edebilir.
Her seçenekte yolun türü ve aranan şartlar ayrı ayrı gösterilir. Bir şart aranmıyorsa bu açıkça belirtilir; tamamlandıysa sağlandığı tarih, henüz tamamlanmadıysa hesaplanabilen tamamlanma tarihi gösterilir.
“Tüm şartların sağlandığı tarih”, o seçenekte aranan şartların tamamının birlikte karşılandığı ilk tarihi ifade eder. Geçmiş prim hareketlerinin bilinmesini gerektiren bazı eski geçiş kurallarında mevcut toplam prim gününden kesin tarih çıkarılamıyorsa hesaplayıcı bunu ayrıca bildirir.
Prim günümü bilmiyorsam ne olur?
Prim gününüzü girmediğinizde hesaplayıcı, ilk sigortalılık tarihinden bugüne kadar kesintisiz çalışıldığı ve yılda 360 prim günü oluştuğu varsayımıyla tahmini bir prim toplamı kullanabilir. Bu değer SGK hizmet dökümünüz değildir.
Prim gününüzü girerseniz mevcut toplam hesabın gerçek girdisi olur. Ancak yalnızca bugünkü toplam prim sayısı, geçmişte örneğin 3600 veya 5400 gün sınırının tam olarak hangi tarihte aşıldığını göstermez.
Bazı eski geçiş hükümlerinde yaş kademesi tarihsel bir prim eşiğine bağlıysa hesaplayıcı güncel toplamdan geçmişi uydurmaz. Gerekli tarih güvenilir biçimde çıkarılamıyorsa “Geçmiş prim tarihi gerekiyor” uyarısı gösterilebilir.
EYT hesaplamada nasıl dikkate alınır?
EYT kapsamına giren geçiş hükümlerinde yaş şartının kaldırılması, diğer emeklilik şartlarının da kaldırıldığı anlamına gelmez. İlgili yol için gereken sigortalılık veya hizmet süresi ile prim şartları devam eder.
Hesaplayıcı EYT kapsamındaki bir yolu belirlediğinde yaş şartını aranıyor gibi göstermez; ancak ilgili süre ve prim şartlarını değerlendirmeye devam eder. Bu nedenle yalnızca “EYT kapsamındayım” demek, bütün şartların tamamlandığı anlamına gelmeyebilir.
Çalışma gücü kaybı, engellilik ve malullük nasıl değerlendirilir?
Çalışma gücü kaybına bağlı yaşlılık aylığı yolları ile malullük aylığı aynı hukuki değerlendirme değildir. Oran, durumun sigortalılıktan önce veya sonra ortaya çıkması ve kişinin bağlı olduğu statü sonucu değiştirebilir.
Hesaplayıcı, kapsadığı durumlarda çalışma gücü kaybı/engellilik oranına veya malullük bilgisine göre ayrı bir emeklilik seçeneği oluşturabilir. Böyle bir yol mevcutsa normal emeklilik seçenekleriyle birlikte gösterilebilir.
Hesaplayıcı, kullanıcının girdiği sağlık/engel bilgisine göre ilgili mevzuat yolunu değerlendirir; ancak SGK tarafından verilmesi gereken malullük veya çalışma gücü kaybı kararını oluşturamaz.
Hangi durumlar bu hesaplamanın dışında kalır?
Bu araç tek statülü ve kapsadığı standart emeklilik yollarını otomatik değerlendirmek için tasarlanmıştır. Bazı kişisel dosyalar daha karmaşıktır ve eksik verilerle güvenilir biçimde otomatikleştirilemez.
- 4/a, 4/b ve 4/c hizmetlerinin birleştirilmesi ve hangi statüden aylık bağlanacağının tespiti
- Askerlik, doğum veya yurt dışı borçlanmasının ilk sigortalılık tarihine etkisi
- Fiili hizmet süresi zammı (yıpranma)
- 4/c’ye özgü bazı meslek ve rütbe yaş hadleri
- Ağır engelli çocuğu bulunan kadın sigortalılara ilişkin özel indirimler
- Maden, erken yaşlanma ve vazife malullüğü yolları
- Bağlanacak emekli aylığının tutarı
Bu durumlardan biri varsa hesaplayıcının kapsam dışı uyarısını dikkate almak ve kişisel SGK kayıtları üzerinden ayrıca değerlendirme yapmak gerekir.
Hesaplanan tarih neden SGK sonucundan farklı olabilir?
Farkın en sık nedeni, hesaplayıcıya girilen bilgiler ile SGK’daki gerçek hizmet geçmişinin aynı olmamasıdır. Eksik prim dönemleri, statü değişiklikleri, borçlanmalar, hizmet birleştirme veya özel mevzuat hükümleri sonucu değiştirebilir.
Özellikle ilk sigortalılık tarihi ile prim gün sayısının hizmet dökümünden kontrol edilmesi önemlidir. 4/c kullanıcılarında fiili hizmet başlangıcı ayrıca önem taşıyabilir.
Hesaplayıcının bazı durumlarda kesin tarih yerine ek hizmet/prim geçmişi istemesi veya kapsam dışı uyarısı vermesi, bilmediği kişisel geçmişi varsayarak resmi sonuca benzeyen bir tarih üretmemek için kullanılan bilinçli bir güvenlik davranışıdır.
Emekli maaşı da bu hesapla bulunur mu?
Hayır. Bu hesaplayıcı emeklilik hakkının hangi yollar ve şartlar üzerinden oluşabileceğini değerlendirir; bağlanacak emekli aylığının tutarını hesaplamaz.
Emekli aylığı; prime esas kazançlar, çalışma dönemleri, aylık bağlama kuralları ve kişinin SGK kayıtları gibi farklı verilere bağlıdır. Bu nedenle “ne zaman emekli olurum?” ile “ne kadar emekli maaşı alırım?” ayrı sorulardır.
Sık Sorulan Sorular
Ne zaman emekli olurum?
Bu, doğum tarihiniz, cinsiyetiniz, ilk sigortalılık tarihiniz, 4/a-4/b-4/c statünüz, prim gününüz ve varsa özel durumlarınıza göre değişir. Hesaplayıcı tek bir yaş vermek yerine uygulanabilir emeklilik yollarını ve her yolun şartlarını ayrı ayrı gösterebilir.
Birden fazla emeklilik seçeneği çıkması normal mi?
Evet. Aynı kişi için tam emeklilik, kısmi emeklilik, EYT kapsamındaki bir yol veya desteklenen özel yollar birlikte uygulanabilir olabilir. Sonuç ekranındaki seçenekler bu farklı yasal yolları temsil eder.
Prim günümü bilmiyorsam hesaplama yapılabilir mi?
Evet, ancak bu durumda ilk sigortalılıktan bugüne kesintisiz çalışma ve yılda 360 gün varsayımıyla tahmini prim kullanılabilir. Gerçek prim gününüz biliniyorsa SGK/e-Devlet hizmet dökümündeki toplamı girmek daha güvenilirdir.
EYT kapsamındaysam yaş şartı tamamen kalkar mı?
EYT kapsamındaki ilgili yolda yaş şartı aranmayabilir; ancak o yol için gereken sigortalılık veya hizmet süresi ve prim şartları devam eder. Bu nedenle EYT kapsamına girmek tek başına bütün şartların tamamlandığı anlamına gelmez.
Engellilik veya malullük seçeneği resmi karar yerine geçer mi?
Hayır. Hesaplayıcı girdiğiniz sağlık/engel bilgisine göre mevzuattaki ilgili yolu gösterebilir; SGK sağlık kurulu veya malullük kararının yerine geçmez.
4A, 4B ve 4C hizmetlerim birlikteyse ne yapmalıyım?
Birden fazla statüde hizmet varsa hizmet birleştirme ve hangi statüden aylık bağlanacağının belirlenmesi gerekir. Bu hesaplayıcı mixed-status dosyaları tek statü kuralına indirgemek yerine kapsam dışı olarak işaretler.
Bu hesaplayıcı emekli maaşını da hesaplar mı?
Hayır. Bu sayfa emeklilik hakkı ve zamanlamasıyla ilgilidir. Emekli aylığının tutarı prime esas kazançlar ve farklı aylık bağlama kurallarıyla ayrı olarak hesaplanır.
Kaynaklar
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
- 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu
- 1479 sayılı Bağ-Kur Kanunu
- 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu
- SGK — 4/a kapsamında yaşlılık aylığı ve emeklilik şartları
- e-Devlet — SGK Normal Şartlarda Ne Zaman Emekli Olabilirim?
- e-Devlet — Çalışma Hayatım