Hesapstan tarafından sunulan serbest meslek makbuzu aracı, brüt hizmet bedelinden gelir vergisi stopajını düşer, KDV’yi ekler ve seçilen KDV tevkifatını tahsilattan ayırır.
Makbuz ve tahsilat
Makbuz toplamı brüt bedel + KDV’dir. Tahsilat = brüt − gelir vergisi stopajı + KDV − tevkif edilen KDV.
10.000 TL brüt, %20 gelir vergisi stopajı ve %20 KDV’de, belirlenmiş alıcıya verilen diğer bir hizmette 5/10 tevkifat uygulanırsa 1.000 TL KDV alıcı tarafından tevkif edilir ve tahsilat 9.000 TL olur; aynı işlem danışmanlık ise 9/10 ile 1.800 TL tevkif edilir ve tahsilat 8.200 TL olur.
KDV tevkifatı seçenekleri
- Kapsam dışı: KDV’nin tamamı tahsilata eklenir ve tamamı serbest meslek erbabı tarafından beyan edilir.
- 9/10: etüt, plan-proje, danışmanlık, denetim ve benzeri hizmetlerde (Tebliğ I/C-2.1.3.2.2), alıcı belirlenmiş alıcı ise.
- 5/10: Tebliğde özel olarak belirlenmeyen diğer hizmetlerde (Tebliğ I/C-2.1.3.2.13), alıcı bu bölümde sayılanlardan ise.
- Alıcı belirlenmiş alıcı değilse bu hizmetlerde kısmi KDV tevkifatı doğmaz.
Stopaj, KDV ve tevkifat; hizmet, alıcı ve güncel mevzuata göre değişebilir. Araç mükellefiyet veya belge uygunluğu kararı vermez.
Örnek makbuz yorumu
10.000 TL brüt hizmet, %20 gelir vergisi stopajı ve %20 KDV ile girildiğinde araç stopajı brütten düşer, KDV ekler ve seçilen hizmet türü ile alıcı sıfatına göre doğan KDV tevkifatını alıcı tarafından kesilecek tutar olarak ayırır.
İstisna, farklı tevkifat oranı, e-belge düzenleme ve beyanname kayıtları meslek mensubi tarafından ayrıca değerlendirilmelidir.
Sonuç, girilen değerlerin aritmetik yorumudur; resmi işlem veya uzman değerlendirmesi yerine geçmez.
Kapsam dışı kalanlar
- Canlı başvuru, onay veya resmi kayıt kontrolü yapmaz.
- Eksik ya da yanlış girilen gerçek hayat verisini doğrulamaz.
- Güncel özel koşullar ilgili kurum, banka, marka veya resmi kaynakla teyit edilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
9/10 ve 5/10 ne demektir, hangisi uygulanır?
Oran, hesaplanan KDV’nin alıcı tarafından tevkif edilecek kısmını gösterir: 9/10’da onda dokuzu, 5/10’da yarısı. Hangisinin uygulanacağını hizmet türü ile alıcının sıfatı belirler; etüt, plan-proje, danışmanlık ve denetim benzeri hizmetlerde 9/10, Tebliğde özel olarak belirlenmeyen diğer hizmetlerde 5/10 uygulanır ve her ikisinde de alıcının belirlenmiş alıcı olması gerekir.
Makbuz toplamı tahsilatla aynı mı?
Hayır. Tahsilat stopaj ve varsa KDV tevkifatını da yansıtır.
Sonuç kesin karar mıdır?
Hayır. Araç yalnızca girilen değerlerle hesaplama yapar; resmi, tıbbi, hukuki, finansal veya kurumsal karar yerine geçmez.
Hatalı giriş yapılırsa ne olur?
Geçersiz veya sınır dışı değerler reddedilir; kabul edilen sonuçlar yine kullanıcının girdiği değerlere bağlıdır.
Örnek sonucu nasıl kullanmalıyım?
Planlama, kontrol ve karşılaştırma için kullanın; işlem yapmadan önce ilgili resmi kaynak, kurum, banka, marka veya uzmanla teyit edin.
Hangi alanlar sonucu en çok etkiler?
Formda görünen tutar, oran, tarih, gün, taksit, puan veya seçim alanları sonucu doğrudan değiştirir.
Canlı veri veya başvuru yapıyor mu?
Hayır. Araç canlı başvuru, onay, sorgu veya resmi kayıt kontrolü yapmaz.