ROI hesaplama aracı, yatırım tutarı ile geri dönen toplam tutarı karşılaştırarak yatırım getirisi oranını, net kâr veya zararı ve varsa yaklaşık yıllıklandırılmış ROI değerini tahmini olarak hesaplar. Bu araç, Hesapstan tarafından yatırım getirisi oranını ve yaklaşık yıllıklandırılmış ROI değerini daha anlaşılır hale getirmek için hazırlanmıştır.
ROI hesaplama aracı neyi hesaplar?
Bu araç, bir yatırım için başlangıçta koyduğunuz tutar ile yatırım sonucunda geri dönen toplam tutarı karşılaştırır. Sonuçta ROI yüzdesi, net kâr veya zarar, geri dönen toplam tutar, yatırım tutarı, getiri çarpanı ve süre girilmişse yaklaşık yıllıklandırılmış ROI değeri gösterilir.
- Yatırım tutarına göre net kâr veya zararı hesaplar.
- Geri dönen tutarın yatırıma oranından ROI yüzdesini çıkarır.
- Geri dönen tutarın yatırımın kaç katı olduğunu gösterir.
- Süre girilmişse getiriyi yaklaşık yıllık orana dönüştürür.
- Sonucu kâr, zarar veya başa baş olarak sınıflandırır.
Bu hesaplama basit ROI hesabıdır. Vergi, komisyon, enflasyon, risk, kur farkı, temettü ayrımı veya birden fazla nakit akışı otomatik olarak hesaba katılmaz.
ROI nedir?
ROI, Return on Investment ifadesinin kısaltmasıdır ve Türkçede yatırım getirisi oranı olarak düşünülebilir. Temel soru şudur: Yatırıma koyduğunuz paraya göre ne kadar kazandınız veya kaybettiniz?
Örneğin 100.000 TL yatırıp sonunda 125.000 TL geri aldıysanız net kâr 25.000 TL, ROI oranı ise %25 olur. Eğer geri dönen tutar yatırım tutarından düşükse ROI negatif çıkar ve sonuç zarar olarak yorumlanır.
ROI nasıl hesaplanır?
Bu araç şu temel formülü kullanır: ROI = (geri dönen toplam tutar − yatırım tutarı) / yatırım tutarı × 100. Burada geri dönen tutar, yatırım sonunda elinize geçen toplam değeri; yatırım tutarı ise başlangıçta koyduğunuz ana parayı ifade eder.
ROI oranının doğru yorumlanabilmesi için geri dönen tutarın gerçekten sizin elinize geçen toplam tutarı temsil etmesi gerekir. Eğer satış masrafı, vergi, komisyon veya başka giderler varsa daha gerçekçi sonuç için bunları geri dönen net tutardan düşerek hesap yapmak gerekir.
Net kâr, ROI oranı ve getiri çarpanı arasındaki fark
Net kâr, geri dönen tutar ile yatırım tutarı arasındaki TL farkıdır. ROI oranı ise bu farkın yatırım tutarına oranıdır. Getiri çarpanı, geri dönen toplam tutarın yatırım tutarına bölünmesiyle elde edilir.
- Net kâr: Kaç TL kazandığınızı veya kaybettiğinizi gösterir.
- ROI oranı: Kazancın yatırım büyüklüğüne göre yüzdesini gösterir.
- Getiri çarpanı: Geri dönen tutarın yatırımın kaç katı olduğunu gösterir.
- Durum: Sonucun kâr, zarar veya başa baş olduğunu özetler.
Yaklaşık yıllıklandırılmış ROI ne anlama gelir?
Süre alanı girilirse araç, toplam getiriyi yaklaşık yıllık getiriye dönüştürür. Bunu yaparken geri dönen tutarın yatırım tutarına oranını süreye göre üstel biçimde yıllıklandırır.
Bu değer, farklı sürelerdeki yatırımları kabaca karşılaştırmak için yararlıdır. Örneğin %20 toplam ROI bir yılda oluştuysa başka, beş yılda oluştuysa başka anlama gelir.
Yıllıklandırılmış ROI değeri basitleştirilmiş bir yaklaşımdır. Ara dönemde para ekleme, para çekme, düzensiz nakit akışı veya dönemsel temettü varsa IRR gibi daha gelişmiş yöntemlere ihtiyaç duyulabilir.
ROI ne zaman kullanışlıdır?
ROI, tek giriş ve tek çıkış mantığına yakın yatırımlarda hızlı bir özet verir. Bir ürün alıp satmak, bir kampanyanın kaba kârlılığını görmek, bir küçük proje yatırımı değerlendirmek veya bir varlığın alış-satış sonucunu ölçmek için kullanılabilir.
- Basit kâr-zarar analizi yapmak istediğinizde kullanışlıdır.
- Farklı yatırım fikirlerini ilk aşamada karşılaştırmaya yardım eder.
- Mutlak kâr ile yüzde getiri arasındaki farkı görmenizi sağlar.
- Süre girildiğinde getiriyi yıllık bakışa yaklaştırır.
ROI ne zaman yeterli değildir?
ROI tek başına yatırımın tüm kalitesini göstermez. Aynı ROI’ye sahip iki yatırımın risk düzeyi, süresi, likiditesi, vergi yükü ve nakit akışı tamamen farklı olabilir.
- Birden fazla para girişi ve çıkışı varsa ROI yerine IRR gerekebilir.
- Gelecekteki nakit akışlarının bugünkü değeri önemliyse NPV kullanılabilir.
- Paranın kaç ayda geri döndüğü önemliyse geri ödeme süresi ayrıca hesaplanmalıdır.
- Enflasyon yüksekse nominal ROI gerçek kazancı olduğundan yüksek gösterebilir.
- Risk, volatilite ve fırsat maliyeti ROI içinde yer almaz.
ROI ve IRR arasındaki fark
ROI, başlangıç yatırımını ve sonuçtaki geri dönüşü karşılaştıran basit bir orandır. IRR ise farklı tarihlerdeki nakit giriş ve çıkışlarını dikkate alan daha gelişmiş bir getiri ölçüsüdür.
Bu nedenle tek seferlik basit işlemlerde ROI yeterli olabilir; ancak düzenli kira geliri, taksitli yatırım, ara sermaye ekleme, temettü, kupon ödemesi veya dönemsel nakit akışı varsa ROI tek başına eksik kalır.
ROI, enflasyon ve gerçek getiri
Bu hesaplayıcı nominal ROI gösterir. Yani paranın satın alma gücündeki değişimi otomatik olarak çıkarmaz. Enflasyon yüksekse pozitif ROI bile gerçek anlamda zayıf bir getiri olabilir.
Örneğin yatırımınız nominal olarak %30 getiri sağladıysa fakat aynı dönemde fiyatlar %40 arttıysa satın alma gücü açısından sonuç beklediğiniz kadar güçlü olmayabilir. Bu nedenle ROI sonucunu enflasyon hesabıyla birlikte yorumlamak daha sağlıklıdır.
Vergi, komisyon ve masraflar nasıl ele alınmalı?
Araç, vergi ve komisyonları ayrı ayrı sormaz. Daha gerçekçi ROI için geri dönen tutarı netleştirmek gerekir. Satış komisyonu, işlem ücreti, vergi, bakım gideri, reklam maliyeti veya başka harcamalar varsa bunları hesaba katmadan bulunan ROI fazla iyimser olabilir.
Bu araç yatırım tavsiyesi vermez. Sonuç yalnızca girilen yatırım ve geri dönüş tutarlarına göre matematiksel bir orandır.
Bu hesaplama hangi durumlarda yanıltıcı olabilir?
Bir yatırım uzun sürede geri dönüyorsa, farklı dönemlerde ek para konuyorsa, kur farkı varsa, vergiler yüksekse veya nakit akışı düzensizse basit ROI sonucu karar için tek başına yeterli değildir.
- Sadece toplam yüzdeye bakıp süreyi görmezden gelmeyin.
- Gelir yerine net kâr kullanmanız gerekiyorsa geri dönen tutarı buna göre girin.
- Enflasyonu, vergileri ve riski ayrıca değerlendirin.
- Geri ödeme süresi, nakit akışı ve likidite gibi unsurları ayrı düşünün.
Sık Sorulan Sorular
ROI nasıl hesaplanır?
ROI, geri dönen toplam tutardan yatırım tutarının çıkarılması, çıkan net sonucun yatırım tutarına bölünmesi ve 100 ile çarpılmasıyla hesaplanır.
ROI ile net kâr aynı şey mi?
Hayır. Net kâr TL cinsinden kazanç veya zararı gösterir; ROI ise bu kazanç veya zararın yatırım tutarına oranını gösterir.
ROI yıllık getiri midir?
Zorunlu olarak hayır. ROI toplam getiriyi gösterir. Süre girilirse araç yaklaşık yıllıklandırılmış ROI değeri de hesaplar.
Bu hesaplama IRR yerine geçer mi?
Hayır. IRR, farklı tarihlerdeki nakit akışlarını dikkate alır. Bu araç basit yatırım tutarı ve geri dönen tutar üzerinden ROI hesaplar.
ROI sonucuna vergiler ve komisyonlar dahil mi?
Hayır. Vergi, komisyon, enflasyon, risk ve diğer giderler otomatik olarak dahil değildir. Daha net sonuç için geri dönen tutarı bu giderlerden sonra girmeniz gerekir.