Hesapstan tarafından hazırlanan bu gebelik hesaplama aracı, elinizdeki en güvenilir tarih bilgisine göre — son adet tarihi, ultrason raporundaki gebelik yaşı, erken ultrasonda ölçülen CRL, tüp bebek transfer tarihi ve embriyo yaşı ya da doktorunuzun verdiği doğum tarihi — kaç haftalık hamile olduğunuzu ve tahmini doğum tarihinizi hesaplar. İsteğe bağlı ikinci bölüm, ultrason raporunuzdaki baş çevresi, karın çevresi ve femur ölçümlerinden tahmini fetal ağırlığı ve persentil bilgisini açıklar; sayfanın sonundaki sözlük, kullanılan her terimi örneklerle anlatır. Sonuçlar tahmindir; tanı koymaz ve sağlık uzmanınızın değerlendirmesinin yerine geçmez.
Bu hesaplayıcı ne yapar?
Hesaplayıcı iki ayrı iş yapar. Birincisi, seçtiğiniz tarih bilgisinden tahmini doğum tarihini ve bugünkü gebelik yaşını (hafta + gün) bulur; ayrıca trimesteri, doğuma kalan veya tahmini tarihi geçen günleri ve ACOG’un term tanımlarına göre tarih aralıklarını gösterir. İkincisi, ultrason raporundaki ölçümleri yorumlamanıza yardımcı olur: tahmini fetal ağırlık, aynı standarda göre persentil ve iki raporun açıklayıcı karşılaştırması.
Hesaplayıcı yalnızca ilgili yöntemin sorduğu alanları gösterir. Tarihler gün, ay ve dört haneli yıl olarak girilir; yıl sizin tarafınızdan seçildiği için tarih hiçbir zaman sessizce tahmin edilmez.
Hangi hesaplama yöntemini seçmeliyim?
Doğru yöntem, elinizdeki en güvenilir kayıttır. Genel sıralama şöyledir:
- Sağlık uzmanınız doğum tarihini belirlediyse: “Doktorumun/ebemin verdiği doğum tarihi” yöntemi. Tarih olduğu gibi korunur.
- Tüp bebek veya yardımcı üreme tedavisi gördüyseniz: embriyo transfer tarihi ve embriyo yaşı.
- Erken ultrasonunuz (13 hafta 6 güne kadar) varsa: ultrason raporunuzdaki gebelik yaşı ya da CRL ölçümü.
- Düzenli döngünüz ve kesin son adet tarihiniz varsa: son adet tarihinin ilk günü.
- Klinikçe belgelenmiş bir döllenme veya laboratuvar döllendirme tarihiniz varsa: o tarih (cinsel ilişki ya da pozitif gebelik testi tarihi bu anlama gelmez).
Hesaplayıcı iki tarihi birbiriyle karşılaştırıp otomatik olarak birini seçmez. Hangi tarihin esas alınacağına sağlık uzmanınız karar verir; hesaplayıcı yalnızca her tarihin ne sonuç verdiğini göstermenize yardımcı olur.
Tahmini doğum tarihi nasıl hesaplanır?
Kullanılan kurallar ACOG’un “Methods for Estimating the Due Date” görüşündeki yaklaşıma dayanır. Takvim günleriyle sayılır:
- Son adet tarihi: ilk gün + 280 gün. Düzenli döngünüz 28 günden farklıysa geleneksel düzeltme olarak (döngü uzunluğu − 28) gün eklenir.
- Belgelenmiş döllenme tarihi veya laboratuvarda döllendirme (inseminasyon / ICSI) tarihi: tarih + 266 gün.
- Tüp bebek embriyo transferi: transfer tarihi + (266 − embriyo yaşı) gün. 3. gün embriyo için +263, 5. gün blastokist için +261 gün; 2. gün embriyo için +264 ve 6. gün blastokist için +260 gün aynı kuralın türetilmiş sonuçlarıdır.
- Yumurta toplama tarihi: yalnızca aynı gün döllendirme (inseminasyon/ICSI) yapıldığı doğrulanırsa tarih + 266 gün.
- Ultrason raporu: ultrason tarihi + (280 − rapordaki gebelik yaşının gün sayısı).
- Erken ultrason CRL ölçümü: CRL’den bulunan gebelik yaşı kullanılarak ultrason tarihi + (280 − bu gün sayısı).
- Doktorunuzun verdiği tarih: hiç değiştirilmez.
Bugünkü gebelik yaşı, bulunan doğum tarihinden 280 gün geriye giderek elde edilen “eşdeğer son adet tarihi” ile bugün arasındaki takvim gününün tam hafta ve gün olarak ifadesidir. Son adet tarihi yöntemi dışındaki yöntemlerde bu eşdeğer tarih tahmindir; kayıtlı bir son adet tarihi değildir.
Son adet tarihi ve döngü uzunluğu
Son adet tarihinden hesap, ovülasyonun döngünün yaklaşık 14. gününde olduğunu varsayar. Döngünüz düzenli ve 28 günden farklıysa döngü uzunluğunu girebilirsiniz; hesaplayıcı (döngü − 28) günü ekler veya çıkarır. Alanı boş bırakırsanız standart 28 günlük hesap kullanılır.
Döngü uzunluğu yalnızca 21–45 arasında bir tam sayı olarak kabul edilir; “28,5” gibi bir değer sessizce yuvarlanmaz, hata verir. Düzensiz döngülerde, yeni bırakılmış doğum kontrolünde, emzirme döneminde veya PCOS’ta bu düzeltme güvenilir değildir; böyle durumlarda erken ultrason daha belirleyicidir.
Son adet tarihine dayalı tarih, tarihin doğru hatırlanmasına ve döngünüzün düzenli olmasına bağlıdır. ACOG, 13 hafta 6 güne kadar yapılan ultrasonu gebelik yaşını belirlemede veya doğrulamada en doğru yöntem olarak tanımlar ve 22. haftadan önce ultrasonla doğrulanmamış ya da gözden geçirilmemiş tarihleri “yetersiz tarihlendirilmiş” sayar. Son adet tarihinizle ultrason tarihi belirgin biçimde farklıysa tarihin değişip değişmeyeceğine sağlık uzmanınız karar verir.
Tüp bebek: embriyo transferi ve yumurta toplama
Yardımcı üreme tedavisinde döllenme tarihi laboratuvar kaydından bilindiği için ACOG, tarihin embriyonun yaşı ve transfer tarihine göre belirlenmesini önerir. Bu yüzden hesaplayıcı embriyo yaşını sizden açıkça seçmenizi ister: 2. gün embriyo, 3. gün embriyo, 5. gün blastokist veya 6. gün blastokist. Genel bir “embriyo transferi” tarihi, embriyonun kaç günlük olduğunu söylemez; bu bilgiyi embriyoloji raporundan almanız gerekir. Embriyo yaşı embriyoloji raporunda yazar; dondurulmuş embriyo transferinde de embriyonun gelişim günü kullanılır.
Embriyo yaşını bilmiyorsanız hesaplayıcı tahmin üretmez: “Bilmiyorum” seçildiği anda açıklama görünür, Hesapla düğmesi devre dışı kalır ve kliniğinizin verdiği doğum tarihini “Doktorumun/ebemin verdiği doğum tarihi” yöntemiyle girmeniz önerilir (bir düğmeyle bu yönteme geçebilirsiniz).
Yumurta toplama tarihi tek başına yeterli değildir: toplanan yumurtalar her zaman aynı gün döllendirilmez. Hesaplayıcı bu tarihi yalnızca aynı gün inseminasyon veya ICSI yapıldığını onayladığınızda kullanır. “Hayır veya emin değilim” seçildiğinde açıklama hemen görünür, Hesapla düğmesi devre dışı kalır ve transfer tarihi ile embriyo yaşı ya da kliniğin verdiği tarih yöntemine geçmeniz önerilir.
Döllenme tarihi ile cinsel ilişki tarihi aynı değildir
Sperm üreme yolunda birkaç gün canlı kalabildiği için cinsel ilişki tarihi döllenme tarihi değildir. “Belgelenmiş döllenme veya laboratuvar döllendirme tarihi” yöntemi yalnızca kayıtla belgelenmiş bir tarih içindir ve girdiğiniz tarihin hangisi olduğunu seçersiniz: klinikçe belgelenmiş döllenme tarihi ya da laboratuvarda döllendirme (inseminasyon / ICSI) tarihi. Cinsel ilişki, adet gecikmesi veya pozitif gebelik testi tarihi bu yöntemde seçenek olarak sunulmaz; ilişki tarihi tek başına doğum tarihini güvenilir biçimde belirleyemez. Böyle bir durumda son adet tarihi, ultrason raporu veya sağlık uzmanınızın verdiği tarih yöntemini kullanın.
Ultrason raporu ve erken CRL ölçümü ile tarihleme
ACOG’a göre 13 hafta 6 güne kadar yapılan ultrasonda embriyo veya fetüs ölçümü, gebelik yaşını belirlemenin veya doğrulamanın en doğru yoludur; CRL (baş-popo uzunluğu) ile tahminin doğruluğu bu dönemde yaklaşık ±5–7 gündür. 22–27 hafta 6 gün arasında ultrasonla tarihleme doğruluğu yaklaşık ±10–14 güne düşer; 28 hafta 0 gün ve sonrasında fetal ölçümlerle yeni tahmin edilen gebelik yaşı ultrasonla tarihlemenin en az güvenilir olduğu dönemdir (doğruluk yaklaşık ±21–30 gün). Bu, raporda yazan yaşın ölçümlerden yeni bulunmuş bir tahmin mi, yoksa önceden belirlenmiş bir doğum tarihine göre sayılmış bir yaş mı olduğuna bağlıdır: ikincisi bu sınırlamayı taşımaz. Hesaplayıcı, sağlık uzmanınızın belirlediği bir tarihi hiçbir durumda otomatik olarak değiştirmez.
“Ultrason raporu” yönteminde raporun hesapladığı doğum tarihini değil, rapordaki gebelik yaşını (hafta ve gün) girersiniz; hesaplayıcı tarihi ultrason gününden itibaren kendisi hesaplar. “Erken ultrason ölçümü (CRL)” yönteminde ise milimetre cinsinden CRL değerini girersiniz. Bu yöntem INTERGROWTH-21st denklemine dayanır ve yalnızca 9 hafta 0 gün ile 13 hafta 6 gün arasındaki ölçümler için geçerlidir (yaklaşık 20–80 mm); CRL ≤ 84 mm sınırı da uygulanır. Bu aralığın dışındaki bir ölçüm için hesaplayıcı tarih üretmez. Sonuçla birlikte tipik aralık (3.–97. persentil, yaklaşık ±1,88 SD) gün olarak gösterilir.
Erken ultrasondan bulunan tarih, sağlık uzmanınızın belirlediği ve kaydettiği tarihin yerine otomatik olarak geçmez; yalnızca bir hesaplama sonucudur.
Doktorun verdiği doğum tarihi
Sağlık uzmanınız ultrason, tüp bebek kaydı veya son adet tarihi ile bir doğum tarihi belirlediyse bu tarih esastır. Hesaplayıcı bu tarihi olduğu gibi korur, hiçbir şekilde yeniden hesaplamaz veya “düzeltmez”; yalnızca bugünkü gebelik yaşını, trimesteri ve kalan süreyi hesaplar.
Gebelik yaşı, trimester ve term tanımları
Gebelik yaşı, döllenmeden değil son adet tarihinden (veya ona eşdeğer tarihten) itibaren sayılır; bu yüzden döllenme genellikle gebelik yaşının ikinci haftası civarındadır. ACOG’a göre trimesterler şöyledir:
- 1. trimester: 13 hafta 6 güne kadar
- 2. trimester: 14 hafta 0 gün – 27 hafta 6 gün
- 3. trimester: 28 hafta 0 günden doğuma kadar
37 hafta ve sonrası için ACOG term kavramını dört gruba ayırır: erken term (37 hafta 0 gün – 38 hafta 6 gün), tam term (39 hafta 0 gün – 40 hafta 6 gün), geç term (41 hafta 0 gün – 41 hafta 6 gün) ve term sonrası (42 hafta 0 gün ve sonrası). Hesaplayıcı bu aralıkların takvimdeki tarihlerini gösterir. Bunlar doğumun ne zaman olacağını öngörmez; doğumun gerçekleştiği haftayı adlandırır. 37–42 hafta arası tek bir homojen dönem değildir.
Gerçekçi örnekler
- Son adet tarihinin ilk günü 23 Nisan 2026, döngü 28 gün: tahmini doğum tarihi 28 Ocak 2027. Döngü 35 gün girilirse 4 Şubat 2027.
- Döllenme tarihi 1 Mayıs 2026: tahmini doğum tarihi 22 Ocak 2027.
- Embriyo transferi 1 Mayıs 2026: 2. gün embriyo için 20 Ocak 2027, 3. gün embriyo için 19 Ocak 2027, 5. gün blastokist için 17 Ocak 2027, 6. gün blastokist için 16 Ocak 2027.
- Ultrason 1 Eylül 2026, rapordaki gebelik yaşı 20 hafta 2 gün: tahmini doğum tarihi 17 Ocak 2027.
- Erken ultrasonda CRL 25 mm yaklaşık 9 hafta 3 gün, 45 mm yaklaşık 11 hafta 1 gün eder; 80 mm ise bu yöntemin geçerli aralığının dışındadır.
Tahmini doğum tarihi yöntemden gelir, ancak bugünkü gebelik yaşı ve kalan süre hesabı yaptığınız güne göre değişir. Sonuç kartında hesap günü her zaman gösterilir.
Ultrason raporundaki ölçümler: BPD, HC, AC, FL
İkinci bölümde raporunuzdaki gebelik yaşını (hafta + gün) ve ölçümleri girersiniz: HC (baş çevresi) ve AC (karın çevresi) zorunludur; BPD (biparietal çap) ve FL (femur uzunluğu) isteğe bağlıdır. Ölçüleri mm veya cm olarak girebilirsiniz. mm yerine cm (ya da tersi) girme hatası çok yaygın olduğu için makul aralığın dışındaki değerler reddedilir ve birimi değiştirdiğinizde ölçüm alanları temizlenir. HC veya AC, bildirilen gebelik yaşı için INTERGROWTH-21st standardının yayımladığı aralığın (−3 ile +3 SD) dışındaysa bu çoğunlukla bir girdi hatasıdır; hesaplayıcı bu durumda ağırlık tahmini göstermez, girdileri kontrol etmenizi ister (değerler doğruysa klinik değerlendirme gerekir). Aynı koşul BPD ve FL için de geçerlidir: bunlardan biri aynı aralığın dışındaysa kullanılmaz, Hadlock sonucu gösterilmez ve karşılaştırmaya katılmaz; HC ve AC ile hesaplanan INTERGROWTH-21st sonucu ise etkilenmez.
Birincil sonuç, INTERGROWTH-21st projesinin yayımlanmış tahmini fetal ağırlık (EFW) modelidir: yalnızca HC ve AC kullanır ve 22–40 hafta arası için geliştirilmiştir. Örneğin HC 29 cm ve AC 26 cm için 30 hafta 0 günde tahmini ağırlık yaklaşık 1.499 gramdır ve aynı standartta yaklaşık 71. persentile (yüzdelik dilim) karşılık gelir: referans dağılımdaki değerlerin yaklaşık %71 kadarı bu ağırlıktan düşüktür. z-skoru (yaklaşık 0,55) sonuç ekranında teknik ayrıntı olarak yer alır. Persentil yalnızca bu modelin kendi EFW değeri için tanımlıdır; başka bir modelle bulunan ağırlığa bu persentil eklenmez.
Dört ölçümün hepsini girerseniz, ayrı bir model olarak Hadlock (1985) dört ölçümlü tahmini de gösterilir. Örneğin BPD 60, HC 220, AC 200, FL 45 mm için yaklaşık 720 gram bulunur. İki model farklı ölçümler ve farklı popülasyonlarla geliştirildiği için sonuçları birbirine eşdeğer değildir; hesaplayıcı bunların ortalamasını almaz ve Hadlock değerine persentil vermez.
Ultrasonla ağırlık tahmininin doğal bir belirsizliği vardır. Hesaplayıcı sabit bir hata payı vaat etmez, büyüme kısıtlılığı veya makrozomi tanısı koymaz. INTERGROWTH makalesi de tek bir değere bakmak yerine HC ve AC gibi ölçümlerin ayrı ayrı değerlendirilmesini önerir; raporu sağlık uzmanınızla birlikte yorumlayın.
İki ultrason raporunu karşılaştırmak
İsterseniz ikinci bir raporu tarihiyle birlikte ekleyebilirsiniz. Hesaplayıcı raporlar arası günü, ölçümlerdeki ve tahmini ağırlıktaki farkı ve persentil farkını açıklayıcı olarak gösterir. Raporlar yaklaşık üç haftadan daha kısa aralıklıysa farklar ölçüm değişkenliği sınırları içinde kalabileceği için büyüme hızı gibi yorumlanmaz. Raporlardaki gebelik yaşları tarihler arasındaki süreyle yedi günden fazla çelişiyorsa büyüme hızı ve persentil değişimi hiç gösterilmez ve girdilerin kontrol edilmesi istenir; henüz gerçekleşmemiş bir rapor tarihi kabul edilmez. Hiçbir rapordan tanı çıkarılmaz.
Yaşa göre ortalama boy ve ağırlık (eğitici)
Doğum tarihi sonucunda, 9–42. haftalar için küçük bir boyut benzetmesi kartı görünür: bebeğin boyu kabaca bir çilek, misket limonu, şeftali, elma, avokado, mango, havuç, mısır koçanı, salatalık, ananas, marul, pırasa ya da karpuz kadardır (9–19. haftalarda baş-popo uzunluğu, 20. haftadan itibaren baş-topuk uzunluğu esas alınır). Bu yalnızca yaklaşık bir görsel benzetmedir; çizimler gerçek ölçekte değildir ve bebeğinizin ölçülmüş boyunu, ağırlığını veya sağlığını göstermez. “Ayrıntılar” bölümü her ölçü için tek bir kaynağı ve türünü açıkça yazar; kaynaklar birbirine karıştırılmaz. Ağırlık: 10–19. haftalarda yaklaşık haftalık gelişim kilometre taşı (örneğin 16. haftada yaklaşık 100 g); 20 hafta 0 gün – 42 hafta 6 gün arasında Fetal Medicine Foundation grafiğinin (Nicolaides ve ark., 2018) ortanca tahmini fetal ağırlığı, tek ve tutarlı bir seri olarak (örneğin 24 hafta 0 günde yaklaşık 640 g, 41 hafta 0 günde yaklaşık 3.570 g). Boy: 9 hafta 0 gün – 13 hafta 6 gün arasında INTERGROWTH-21st erken gebelik standardının ortanca baş-popo uzunluğu (örneğin 10 hafta 0 günde yaklaşık 3,3 cm); 14–19. haftalarda yaklaşık baş-popo kilometre taşı; 20–22. haftalarda yaklaşık baş-topuk kilometre taşı; 23–40. haftalarda yaklaşık baş-topuk uzunluğu (örneğin 24. haftada 30 cm); 41 hafta 0 gün – 42 hafta 6 gün arasında INTERGROWTH-21st yenidoğan standardına göre o gebelik yaşında doğmuş bebeklerin doğumdaki ortanca boyu (erkek ve kız ayrı; 41 hafta 0 günde 50,5 ve 49,8 cm). Doğum ölçüleri hiçbir yerde doğmamış bebeğin boyu veya ağırlığı olarak sunulmaz. Kilometre taşı değerleri hastane gebelik rehberlerinde yayımlanan yaklaşık değerlerdir (Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri; Mayo Clinic ile karşılaştırıldı); istatistiksel bir ortanca, persentil veya ultrason ölçümü değildir, tamamlanmış hafta başına tek değer verilir ve günler arasında ara değer üretilmez. Baş-popo uzunluğundan baş-topuk uzunluğuna geçildiği için boy değeri 19. ve 20. haftalar arasında sıçrar; farklı kaynaklar arasında sayılar da farklı olabilir. 10. haftadan önce ağırlık gösterilmez. Hepsi ortalama bir bebek için yaşa göre referanstır; ölçülmüş değeriniz, ultrason tahmini ya da persentil değildir. 9 hafta 0 günden önce ve 42 hafta 6 günden sonra çizim yerine kısa bir bilgi kartı gösterilir: erken haftalarda yalnızca genel gelişim bilgisi (ilk iki haftada gebelik yaşının son adetten sayıldığı ve döllenmeden önce başladığı açıklaması dahil), 42 hafta 6 günden sonra ise referansların bittiği, girilen tarihin ve sağlık uzmanınızın doğum tarihinin kontrol edilmesi ve gebelik hâlâ devam ediyorsa doğum ekibiyle gecikmeden iletişime geçilmesi bilgisi. Bu kartlar sizin gebeliğinizde belirli bir gelişimin gerçekleştiğini veya gebeliğin sürdüğünü doğrulamaz. 41 hafta 0 gün – 41 hafta 6 günde (geç term) ve 42 hafta 0 gün ve sonrasında (term sonrası) uyarı bölümünde ACOG tanımlarına dayanan kısa bir not yer alır; bu not bireysel bir müdahale zamanı vermez, doğum ekibinizle konuşulacak konuyu belirtir ve acil belirti uyarısının yerine geçmez.
Çoğul gebelik
INTERGROWTH-21st standartları tek bebekli gebelikler için geliştirilmiştir. Ultrason bölümünde “ikiz veya daha fazlası” seçilirse persentil ve yaşa göre referans gösterilmez; ölçümleri sağlık uzmanınızla yorumlayın.
Terimler sözlüğü: hesaplayıcıda geçen kavramlar
Bu sözlük, hesaplayıcının ekranında ve sonuçlarında geçen her teknik terimi sade bir dille açıklar. Her tanım dört soruyu yanıtlar: terim ne demek, bu hesaplayıcıda neden önemli, sonuç nasıl yorumlanır ve terim neyi kanıtlamaz. Örnek sayılar, hesaplayıcının gerçek çıktılarıdır.
Tarihleme terimleri: SAT, gebelik yaşı, tahmini doğum tarihi ve döngü düzeltmesi
SAT / LMP (son adet tarihi, last menstrual period) — Son adet kanamasının ilk günüdür; kanamanın bittiği gün değildir. Gebelik yaşı klinikte bu günden itibaren sayıldığı için hesaplayıcının en yaygın başlangıç noktasıdır. Sonucun güvenilirliği, tarihin doğru hatırlanmasına ve döngünün düzenli olmasına bağlıdır. SAT, döllenmenin ya da yumurtlamanın gerçekte ne zaman olduğunu göstermez.
Gebelik yaşı (GA, gestational age) — SAT’ten, ya da ona eşdeğer tarihten bugüne geçen süredir ve tam hafta ile gün olarak yazılır: örneğin 24 hafta 0 gün. Bebeğin gerçek yaşından yaklaşık iki hafta büyüktür; çünkü döllenme genellikle gebelik yaşının ikinci haftası civarında olur. Hesaplayıcı yaşı bugünün tarihine göre verir, bu yüzden sonuç kartında hesap günü yazar. Gebelik yaşı, bebeğin sağlıklı geliştiğini ya da doğumun ne zaman olacağını kanıtlamaz.
Tahmini doğum tarihi (EDD, estimated due date) — Gebelik yaşının 40 haftaya ulaştığı takvim günüdür (SAT + 280 gün). 23 Nisan 2026 SAT’i için 28 Ocak 2027’dir. Bir takip takvimi sağlar; doğumun o gün olacağı anlamına gelmez, doğum öncesinde ya da sonrasında olabilir. Sağlık uzmanınız farklı bir tarih belirlediyse esas olan onun tarihidir ve hesaplayıcı bu tarihi hiçbir zaman değiştirmez.
Döngü düzeltmesi (menstrual cycle adjustment) — Düzenli döngünüz 28 günden farklıysa tarihe (döngü uzunluğu − 28) gün eklenir ya da çıkarılır; bu, yumurtlamanın döngünün 14. günü civarında olduğu varsayımına dayanır. Örnek: aynı SAT için 35 günlük döngü girilirse tarih 4 Şubat 2027 olur (+7 gün). Düzensiz döngülerde, doğum kontrol yöntemi yeni bırakıldıysa ya da emzirme döneminde bu düzeltme güvenilir değildir. Düzeltme, yumurtlamanın gerçekte ne zaman olduğunu kanıtlamaz; alan boş bırakılırsa 28 gün kabul edilir.
CRL ve erken ultrasonla tarihleme
CRL (crown–rump length, baş-popo uzunluğu) — Erken ultrasonda embriyonun baş tepesi ile popo arasındaki uzunluktur ve milimetreyle yazılır. Hesaplayıcı CRL’den gebelik yaşını INTERGROWTH-21st denklemiyle bulur: 25 mm yaklaşık 9 hafta 3 gün, 45 mm yaklaşık 11 hafta 1 gün eder. Yöntem yalnızca 9 hafta 0 gün – 13 hafta 6 gün aralığında (yaklaşık 20–80 mm, en fazla 84 mm) geçerlidir; sonuçla birlikte tipik aralık da gösterilir (45 mm için yaklaşık ±6 gün). CRL, kayıtlı bir doğum tarihinin yerine geçmez ve ölçümün doğru yapıldığını kanıtlamaz.
Erken ultrasonla tarihleme — ACOG’a göre 13 hafta 6 güne kadar yapılan ölçüm, gebelik yaşını belirlemenin ya da doğrulamanın en doğru yoludur (CRL ile yaklaşık ±5–7 gün). Hesaplayıcıda iki yol vardır: rapordaki gebelik yaşını girmek ya da CRL’yi mm olarak girmek. Daha geç dönemde, özellikle 28. haftadan sonra ölçümlerle yeni tahmin edilen yaşın doğruluğu belirgin biçimde düşer (yaklaşık ±21–30 gün). Erken ultrasonun yaşı doğrulaması, sonraki büyümenin normal olacağını kanıtlamaz.
Ölçüm kısaltmaları: HC, AC, BPD, FL ve birimler
HC (head circumference, baş çevresi) — Fetal başın çevresidir. HC ve AC, tahmini fetal ağırlığın iki zorunlu girdisidir. 24 hafta 0 günde INTERGROWTH-21st standardının ortancası yaklaşık 219 mm, −3 ile +3 SD aralığı yaklaşık 194–244 mm’dir; hesaplayıcı bu aralığın çok dışındaki bir değeri yazım ya da birim hatası olarak değerlendirir. Tek bir HC değeri bir büyüme sorununu ya da normal gelişimi kanıtlamaz.
AC (abdominal circumference, karın çevresi) — Fetal karnın çevresidir ve ağırlık formüllerinde büyük pay taşır. 24 hafta 0 günde standardın ortancası yaklaşık 191 mm, −3 ile +3 SD aralığı yaklaşık 163–220 mm’dir. Ölçümü teknik olarak zordur; bu yüzden tek bir AC değeri tanı koymak için kullanılamaz.
BPD (biparietal diameter, biparietal çap) — Başın iki yanı arasındaki genişliktir. Hesaplayıcıda isteğe bağlıdır ve yalnızca Hadlock sonucu ile iki rapor karşılaştırması için kullanılır; 24 hafta 0 günde standardın ortancası yaklaşık 61 mm’dir. BPD, INTERGROWTH-21st ağırlık tahminini etkilemez.
FL (femur length, femur uzunluğu) — Uyluk kemiğinin uzunluğudur. BPD gibi isteğe bağlıdır ve Hadlock için gerekir; 24 hafta 0 günde standardın ortancası yaklaşık 42 mm’dir. Kısa ya da uzun bir FL tek başına bir kemik ya da büyüme hastalığını kanıtlamaz.
Birimler (mm ve cm) — Raporlar çoğunlukla milimetre kullanır, bazıları santimetre; 220 mm = 22,0 cm’dir. Birimi karıştırmak en sık yapılan hatadır. Hesaplayıcı makul aralığın dışındaki değerleri reddeder, birimi değiştirdiğinizde ölçüm alanlarını temizler ve bir sayıyı sessizce başka bir birime çevirmez.
Tahmini fetal ağırlık, persentil, ortanca, z-skoru ve standart sapma
Tahmini fetal ağırlık (EFW, estimated fetal weight) — Ultrason ölçümlerinden bir formülle hesaplanan ağırlıktır; bebek tartılmamıştır. Birincil model INTERGROWTH-21st’tir: yalnızca HC ve AC kullanır ve 22–40 hafta için geçerlidir. HC 29 cm ve AC 26 cm için 30 hafta 0 günde yaklaşık 1.499 g bulunur. Tahminin doğal bir belirsizliği vardır; doğum ağırlığını önceden bildirmez ve büyüme kısıtlılığı ya da iri bebek tanısı koymaz.
Persentil (yüzdelik dilim, percentile rank) — Tahmini ağırlığın, aynı gebelik yaşındaki referans dağılımda kaçıncı sırada olduğunu gösteren 1–99 arası sayıdır. 71. persentil, referans dağılımdaki değerlerin yaklaşık %71 kadarının bu ağırlıktan düşük olduğu anlamına gelir. Bu bir yüzde değildir: bebeğin büyümesinin, sağlığının ya da ağırlığının %71’i diye okunamaz. Tek başına ne “normal” ne de “anormal” der; bu karara sağlık uzmanınız ölçümlerin tamamına bakarak varır.
Ortanca ve 50. persentil (median) — Dağılımın tam ortasındaki ağırlık değeridir ve gramla yazılır: 30 hafta 0 günde INTERGROWTH-21st ortancası yaklaşık 1.396 g’dır. “Ortanca” bir ağırlıktır, “persentil” ise bir sıradır; 50. persentildeki ağırlık ortancadır. Ortancadan farklı olmak bir hastalık göstermez, çünkü sağlıklı bebekler dağılımın her yerinde yer alır.
Standart sapma (SD) ve z-skoru — Standart sapma, referans grupta değerlerin ortancadan ne kadar yayıldığını gösterir. z-skoru, ölçümünüzün ortancadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler: + ortancanın üstü, − altı. Örnekte z = 0,55’tir, yani tahmin ortancanın 0,55 SD üzerindedir; persentil bu z-skorundan hesaplanır (0,55 → yaklaşık 71. persentil). INTERGROWTH-21st −3 ile +3 SD arasını yayımladığı için bunun dışında hesaplayıcı persentil vermez. z-skoru bir tanı değildir.
Tüp bebek terimleri: IVF, ICSI, yumurta toplama, embriyo transferi, blastokist ve embriyo yaşı
IVF (in vitro fertilizasyon, tüp bebek) — Yumurta ile spermin vücut dışında, laboratuvarda birleştirildiği yöntemdir. Döllenme tarihi laboratuvar kaydından bilindiği için doğum tarihi, embriyo yaşı ve transfer tarihine göre hesaplanır. Bu hesap yalnızca bir kontroldür; kliniğinizin verdiği tarih esastır ve IVF’nin sonucu hakkında bir şey söylemez.
ICSI (intrasitoplazmik sperm enjeksiyonu) — Tek bir spermin doğrudan yumurtaya enjekte edildiği döllendirme biçimidir. Hesaplayıcı için önemi şudur: yumurta toplama tarihinden hesap yapabilmesi için toplama günü inseminasyon ya da ICSI yapıldığını onaylamanız gerekir. ICSI’nin kendisi, döllenmenin gerçekleştiğini ya da gebelik şansını kanıtlamaz.
Yumurta toplama (egg retrieval) — Yumurtaların alındığı gündür. Toplanan yumurtalar her zaman aynı gün döllendirilmediği için bu tarih tek başına yeterli değildir. Aynı gün inseminasyon ya da ICSI onaylanırsa tarih + 266 gün kullanılır; onaylanmazsa hesaplayıcı tahmin üretmez ve transfer tarihi ile embriyo yaşını ya da kliniğin tarihini ister.
Embriyo transferi ve embriyo yaşı — Transfer, embriyonun rahme yerleştirildiği gündür; embriyo yaşı, döllenmeden transfere kadar geçen gün sayısıdır (2, 3, 5 ya da 6). Tarih = transfer tarihi + (266 − embriyo yaşı) gündür. 1 Mayıs 2026 transferi için 2. gün embriyoda 20 Ocak 2027, 3. gün embriyoda 19 Ocak 2027, 5. gün blastokistte 17 Ocak 2027, 6. gün blastokistte 16 Ocak 2027 bulunur. Yaş bilinmeden hesaplanmaz ve transferin gebelikle sonuçlandığını kanıtlamaz.
Blastokist — Genellikle 5. ya da 6. günde ulaşılan, iç hücre kitlesi ile dış tabakası ayrışmış ileri embriyo evresidir; 3. gün embriyosu ise bölünme evresindedir. Donmuş embriyo transferinde de embriyonun gelişim günü kullanılır. Blastokist olması, tek başına gebelik şansını ya da embriyo kalitesini kanıtlamaz.
Kaynaklar ve modeller: ACOG, INTERGROWTH-21st, Hadlock
ACOG — Amerikan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanları Koleji (American College of Obstetricians and Gynecologists). Hesaplayıcıdaki tarihleme kuralları, trimester ve term tanımları onun Committee Opinion 700 (doğum tarihi tahmini) ve 579 (term tanımı) görüşlerine dayanır. Bu görüşler genel rehberliktir; sizin için verilmiş kişisel bir karar değildir.
INTERGROWTH-21st — Sağlıklı, iyi beslenen popülasyonlardaki tek bebekli gebelikleri izleyen uluslararası bir araştırma projesidir. Hesaplayıcı onu üç yerde kullanır: CRL ile tarihleme, HC/AC/BPD/FL için yaşa uygunluk denetimi ve tahmini fetal ağırlık ile persentil. Çoğul gebelikler için geçerli değildir ve bir bebeğin sağlıklı olduğunu kanıtlamaz.
Hadlock (1985) — Ultrason ölçümlerinden ağırlık hesaplayan, yaygın kullanılan eski bir formül ailesidir. BPD, HC, AC ve FL’nin dördü girildiğinde ayrı bir sonuç olarak gösterilir: BPD 60, HC 220, AC 200 ve FL 45 mm için yaklaşık 720 g. Farklı ölçümler ve farklı bir popülasyonla geliştirildiği için INTERGROWTH-21st ile eşdeğer değildir; hesaplayıcı iki sonucu birleştirmez, ortalamasını almaz ve Hadlock değerine persentil vermez. Formül LOINC 11732-5 kaydından alınmıştır.
Trimester, term kategorileri ve tek ya da çoğul gebelik
Trimester — ACOG’a göre 1. trimester 13 hafta 6 güne kadar, 2. trimester 14 hafta 0 gün – 27 hafta 6 gün, 3. trimester ise 28 hafta 0 günden doğuma kadar sürer. Takibi anlamayı kolaylaştıran bir çerçevedir; hangi testin ne zaman yapılacağını kendi başına belirlemez ve bir riskin varlığını ya da yokluğunu göstermez.
Dört term kategorisi — Erken term 37 hafta 0 gün – 38 hafta 6 gün, tam term 39 hafta 0 gün – 40 hafta 6 gün, geç term 41 hafta 0 gün – 41 hafta 6 gün, term sonrası 42 hafta 0 gün ve sonrasıdır. 23 Nisan 2026 SAT’i için bunlar sırasıyla 7–20 Ocak 2027, 21 Ocak – 3 Şubat, 4–10 Şubat ve 11 Şubat 2027’den itibaren olur. Bunlar doğumun gerçekleştiği haftanın adıdır; doğumun ne zaman olacağına dair bir öngörü ya da “son tarih” değildir.
Tek bebekli ve çoğul gebelik (singleton / multiple) — Kullanılan referans standartlar tek bebekli gebelikler içindir. Ultrason bölümünde “ikiz veya daha fazlası” seçilirse persentil ve yaşa göre referans gösterilmez. Çoğul gebeliklerde takip ve doğum zamanlaması farklı planlanır; tarihler ve term aralıkları için sağlık uzmanınızın planı esastır.
Tahmini ağırlık, yaşa göre referans, seri değişim ve büyüme hızı: farklar
Tahmini ağırlık ile yaşa göre referans ağırlık — Tahmini ağırlık, sizin bebeğinizin raporundaki ölçümlerden hesaplanır. Yaşa göre referans ağırlık ise aynı yaştaki ortalama bir bebek için bir standardın ortancasıdır; sonuç ekranında iki farklı referans görürsünüz: doğum tarihi sonucundaki eğitici kart Fetal Medicine Foundation grafiğinin ortancasını verir (24 hafta 0 günde yaklaşık 640 g), ultrason raporu bölümündeki persentil ise INTERGROWTH-21st standardına dayanır (aynı yaşta ortanca yaklaşık 669 g). Farklı standartlar farklı sayılar verir; biri diğerinin hatası değildir. Hiçbiri sizin bebeğinizin ağırlığı değildir ve ultrason tahmininin yerine geçmez. Tahminin INTERGROWTH-21st ortancasıyla karşılaştırılması persentili verir; ortancanın altında olmak “sorun”, üstünde olmak “iyi” anlamına gelmez.
Seri değişim ve büyüme hızı — Seri değişim, iki tarihli rapordaki ölçümlerin, tahmini ağırlığın ve persentil puanının farkıdır. Büyüme hızı, bu farkın zamana bölünmüş halidir (haftada gram). Hesaplayıcı hızı yalnızca raporlar en az 21 gün arayla ise ve rapordaki yaşlar tarihlerle en fazla 7 gün farkla uyumluysa gösterir; daha kısa aralıklarda farklar ölçüm değişkenliği içinde kalabilir. Bu açıklayıcı bir karşılaştırmadır; hiçbir rapordan büyüme sorunu tanısı çıkarılamaz.
Geçerlilik sınırları, belirsizlik ve bazı sonuçların neden gösterilmediği
Her model yalnızca geliştirildiği koşullarda güvenle kullanılabilir. Hesaplayıcı bu sınırların dışında tahmin üretmek yerine sonucu açıkça gizler ve nedenini söyler:
- Ağırlık tahmini ve persentil yalnızca 22 hafta 0 gün – 40 hafta 0 gün için hesaplanır; INTERGROWTH-21st modeli bu aralık için geliştirilmiştir.
- CRL ile tarihleme yalnızca 9 hafta 0 gün – 13 hafta 6 gün aralığında ve CRL en fazla 84 mm iken yapılır.
- HC ve AC, bildirilen gebelik yaşı için INTERGROWTH-21st standardının yayımladığı −3 ile +3 SD aralığında değilse ağırlık tahmini gösterilmez. BPD ya da FL aralığın dışındaysa yalnızca Hadlock sonucu gösterilmez. Örnek: 22 hafta 0 günde BPD 120 mm, standardın ortancasının yaklaşık 26 SD üzerindedir; böyle bir değer çoğunlukla yazım, birim ya da gebelik yaşı hatasıdır.
- Çoğul gebelikte persentil ve yaşa göre referans, geleceğe tarihli rapor ve tarihlerle çelişen gebelik yaşları da aynı nedenle yorumlanmaz.
Aralığın dışında kalmak “anormal” demek değildir; yalnızca standardın o ölçümü tanımlamadığı ve hesaplayıcının güvenle bir şey söyleyemediği anlamına gelir. Değerler doğruysa klinik değerlendirme gerekir. Bir sonucun gösterilmemesi de “her şey yolunda” ya da “sorun var” demek değildir. Gösterilen her ağırlık bir tahmindir: ultrasonla ağırlık tahmininin doğal bir belirsizliği vardır ve hesaplayıcı sabit bir hata payı vaat etmez.
Sık yapılan hatalar
- Son adet tarihinin ilk günü yerine kanamanın bittiği günü girmek.
- Cinsel ilişki tarihini döllenme tarihi sanmak.
- Tüp bebekte embriyo yaşını bilmeden tahmin yürütmek veya yumurta toplama tarihini her durumda döllenme tarihi saymak.
- Raporun hesapladığı doğum tarihini “gebelik yaşı” alanına girmek.
- Ölçüleri mm yerine cm (veya tersi) girmek.
- Hadlock ve INTERGROWTH sonuçlarını birbirinin yerine kullanmak ya da ortalamasını almak.
- Tahmini doğum tarihini kesin doğum günü sanmak.
- Doktorun verdiği tarih varken hesaplayıcının farklı bir tarih bulmasına göre hareket etmek.
Sınırlar ve acil durumlar
Bu hesaplayıcı gebeliği doğrulamaz, risk veya büyüme sorunu tanısı koymaz, ultrason ve prenatal takibin yerine geçmez. Tahmini doğum tarihi yalnızca bir takvim aracıdır; birçok doğum bu tarihten önce veya sonra gerçekleşir.
Şiddetli karın ağrısı, yoğun kanama, bayılma, yüksek ateş, su gelmesi, bebeğin hareketlerinde belirgin azalma veya sizi endişelendiren acil bir belirti varsa hesaplayıcıya güvenmeyin; gecikmeden doktor, ebe veya acil servisle iletişime geçin.
Sık Sorulan Sorular
Hangi hesaplama yöntemini seçmeliyim?
Elinizdeki en güvenilir kaydı seçin: doktorunuzun verdiği tarih, tüp bebekte embriyo transfer tarihi ve embriyo yaşı, erken ultrason (rapordaki gebelik yaşı veya CRL), düzenli döngüyle son adet tarihi. Son adet tarihi tarihin doğru hatırlanmasına ve döngü düzenine bağlıdır; uygun koşullarda erken ultrason daha doğru tarihleme sağlar.
Son adet tarihi mi ultrason mu daha doğru?
ACOG’a göre 13 hafta 6 güne kadar yapılan ultrason, gebelik yaşını belirlemede en doğru yöntemdir. Hangi tarihin esas alınacağına, son adet tarihi ile ultrason arasındaki farka bakarak sağlık uzmanınız karar verir; hesaplayıcı bu kararı kendisi vermez.
Doktorum başka bir doğum tarihi verdi. Hangisi geçerli?
Doktorunuzun veya ebenizin belirlediği tarih geçerlidir. “Doktorumun/ebemin verdiği doğum tarihi” yöntemi bu tarihi olduğu gibi korur ve yalnızca bugünkü gebelik yaşını hesaplar.
Tüp bebekte neden embriyo yaşı soruluyor?
Doğum tarihi transfer tarihinden (266 − embriyo yaşı) gün sonra bulunur. 2. gün embriyo için bu +264, 3. gün embriyo için +263, 5. gün blastokist için +261 gündür. Embriyo yaşı bilinmeden doğru tarih hesaplanamaz.
Yumurta toplama tarihiyle neden doğrudan hesaplanmıyor?
Yumurtalar toplandığı gün döllendirilmeyebilir. Aynı gün inseminasyon veya ICSI yapıldığını onaylarsanız tarih + 266 gün kullanılır; aksi halde transfer tarihi ve embriyo yaşı ya da kliniğin tarihi gerekir.
Cinsel ilişki tarihiyle doğum tarihi hesaplanabilir mi?
Hayır; ilişki tarihi tek başına doğum tarihini güvenilir biçimde belirleyemez, çünkü sperm birkaç gün canlı kalır ve döllenme ilişkiden sonra gerçekleşebilir. Bu yüzden hesaplayıcı ilişki tarihini seçenek olarak sunmaz. Son adet tarihi, ultrason veya sağlık uzmanınızın verdiği tarih yöntemini kullanın.
Fetal ağırlık tahmini ne kadar güvenilir?
Ultrasonla ağırlık tahmininin doğal bir belirsizliği vardır; ölçülmüş bir ağırlık değildir ve büyüme sorunu tanısı koymaz. Persentil de tek başına bir karar ölçütü değildir. Raporunuzu sağlık uzmanınızla birlikte yorumlayın.
INTERGROWTH-21st ve Hadlock sonuçları neden farklı?
İki model farklı ölçümlerle ve farklı popülasyonlarla geliştirildi: INTERGROWTH-21st yalnızca HC ve AC kullanır, Hadlock dört ölçümü kullanır. Bu yüzden sonuçlar birbirine eşdeğer değildir; hesaplayıcı bunları birleştirmez ve persentili yalnızca INTERGROWTH-21st sonucu için verir.
İkiz gebelikte kullanabilir miyim?
Doğum tarihi hesabı tarih yöntemine bağlıdır ve tek veya çoğul gebelikte aynı çalışır. Ancak persentil ve yaşa göre referans tek bebekli gebelik standartlarına dayanır; “ikiz veya daha fazlası” seçildiğinde gösterilmez. Çoğul gebeliklerde takip ve doğum zamanlaması tek bebekli gebelikten farklı planlanır; tarihler ve term aralıkları için sağlık uzmanınızın planı esastır.
Tahmini doğum tarihi kesin midir?
Hayır. Tahmini doğum tarihi kesin bir doğum günü değildir; doğum bu tarihten önce veya sonra gerçekleşebilir. ACOG’un erken, tam, geç ve term sonrası tanımları doğumun gerçekleştiği haftayı adlandırır, bir öngörü değildir.
Boyut benzetmesindeki mısır, karpuz gibi çizimler bebeğimin gerçek boyu mudur?
Hayır. Çizimler yalnızca yaklaşık bir görsel benzetmedir: o dönemde bebeklerin boyunun kabaca neye yakın olduğunu hayal etmenize yardım eder. Gerçek ölçekte değildir, bebeğinizin ölçülmüş boyunu, ağırlığını veya sağlığını göstermez ve ultrason değerlendirmesinin yerine geçmez.
Neden 41. haftada boy değeri 40. haftadakinden biraz düşük görünebiliyor?
40. haftaya kadar gösterilen yaklaşık baş-topuk uzunluğu ile 41. haftadan itibaren gösterilen değerler farklı kaynaklardan gelir: ikincisi, o gebelik yaşında doğmuş bebeklerin ortanca boyudur (INTERGROWTH-21st yenidoğan standardı, cinsiyete göre ayrı). Sayılar kesintisiz bir seri oluşturmaz ve her biri yalnızca ortalama bir bebek için yaşa göre referanstır.
Haftalık boy ve ağırlık değerleri (10–22. haftalar) ölçülmüş ya da standartlaştırılmış değerler midir?
Hayır. 10–22. haftalardaki değerler, hastane gebelik rehberlerinde yayımlanan yaklaşık haftalık gelişim kilometre taşlarıdır (Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri; Mayo Clinic ile karşılaştırıldı). İstatistiksel bir ortanca, persentil veya ultrason ölçümü değildir; tamamlanmış hafta başına tek değer verilir. 19. ve 20. haftalar arasında boyun sıçraması, rehberlerin baş-popo uzunluğundan baş-topuk uzunluğuna geçmesinden kaynaklanır. 10. haftadan önce ağırlık gösterilmez; 20. haftadan itibaren ağırlık, Fetal Medicine Foundation grafiğinin standartlaştırılmış ortancasıdır.
Başka bir hesaplayıcı “41. haftadayım” derken burada neden 40 hafta 1 gün yazıyor?
Bu hesaplayıcı tamamlanmış hafta ve günleri gösterir: 40 hafta 1 gün, 40 haftayı tamamladığınız ve 41. haftanın içinde olduğunuz anlamına gelir. Bazı araçlar yalnızca içinde bulunduğunuz haftanın sıra numarasını (burada 41.) yazar. İkisi de doğru olabilir ama sayılar farklıdır; bu sayfadaki tüm referans değerleri tamamlanmış hafta ve gün esas alınarak verilir.
Kaynaklar
- ACOG — Methods for Estimating the Due Date (Committee Opinion 700)
- ACOG — Definition of Term Pregnancy (Committee Opinion 579)
- Papageorghiou ve ark. — INTERGROWTH-21st, birinci trimesterde CRL ile gebelik tarihleme (Ultrasound Obstet Gynecol 2014)
- Papageorghiou ve ark. — INTERGROWTH-21st, seri ultrason ölçümlerine dayalı uluslararası fetal büyüme standartları: HC, AC, BPD, FL (Lancet 2014)
- Villar ve ark. — INTERGROWTH-21st, yenidoğan boyutu standartları: doğum ağırlığı, boy ve baş çevresi (Lancet 2014)
- Nicolaides ve ark. — Fetal Medicine Foundation fetal ve neonatal popülasyon ağırlık grafikleri (Ultrasound Obstet Gynecol 2018)
- Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri — Hafta hafta gebelik rehberi (Prof. Dr. Erkut Attar; haftalık yaklaşık boy ve ağırlık)
- Mayo Clinic — Fetal development: The first trimester
- Mayo Clinic — Fetal development: The 2nd trimester
- Stirnemann ve ark. — INTERGROWTH-21st tahmini fetal ağırlık standartları (Ultrasound Obstet Gynecol 2017)
- LOINC 11732-5 — Hadlock 1985 tahmini fetal ağırlık formülü