Ortalama vade nedir?

Ortalama vade, birden fazla ödemenin veya senedin vadelerini tek bir temsilî gün sayısına indirger. Basit aritmetik ortalama değildir; her vade, kendi tutarı kadar ağırlık taşır. Bu yüzden büyük tutarlı bir ödeme, ortalama vadeyi küçük tutarlı bir ödemeden daha fazla etkiler.

Bu hesaplayıcı özellikle ticari finans, alacak yönetimi, senet planlaması ve ödeme takibi gibi durumlarda kullanılır. Amaç, farklı vadelerdeki borç veya alacakları ‘ortalama kaç gün vadeli?’ sorusuna yanıt verecek şekilde özetlemektir.

Ortalama vade formülü nasıl çalışır?

Hesaplama, her satırdaki tutarı o satırın gün sayısıyla çarpar; sonra bütün tutar × gün değerlerini toplar ve toplam tutara böler. Böylece daha büyük tutarlı satırlar sonuca daha yüksek ağırlıkla katılır.

1. Her satır için tutar × gün değeri hesaplanır.
2. Bütün tutar × gün değerleri toplanır.
3. Bütün tutarlar toplanır.
4. Ortalama vade = toplam tutar × gün / toplam tutar olarak bulunur.
5. Yaklaşık ay karşılığı, gün sonucunun 30’a bölünmesiyle gösterilir.

Tutar-gün modu ne zaman kullanılır?

Tutar-gün modu, gün sayıları elinizde hazırsa en hızlı yoldur. Örneğin bir senet 30 gün, diğeri 60 gün, üçüncüsü 90 gün vadeli ise doğrudan tutarları ve günleri girerek ortalama vadeyi bulabilirsiniz.

• Gün sayıları önceden biliniyorsa uygundur.
• Bütün satırlar aynı başlangıç tarihine göre ölçülmelidir.
• Gün alanı tam sayı olmalıdır; 45,5 gün gibi kesirli günler bu modelde kullanılmaz.
• En az 2 tamamlanmış satır gerekir; tek satır ortalama vade mantığını taşımaz.

Tarih modu ne zaman daha güvenlidir?

Tarih modu, başlangıç tarihi ve her ödeme için vade tarihi biliniyorsa daha güvenli olabilir. Hesaplayıcı, vade tarihi ile başlangıç tarihi arasındaki takvim gününü hesaplar ve bu günleri ağırlıklı ortalama formülünde kullanır.

Bu modda vade tarihleri başlangıç tarihinden önce olamaz. Hesaplama iş günü takvimi, resmi tatil veya bankacılık valör kuralı uygulamaz; düz takvim günü kullanır.

Örnek: 10.000 TL 30 gün, 20.000 TL 60 gün

İki ödeme olduğunu düşünelim: 10.000 TL tutarındaki ödeme 30 gün sonra, 20.000 TL tutarındaki ödeme 60 gün sonra tahsil edilecek. Büyük tutar daha ileri vadede olduğu için ortalama vade 45 gün değil, daha yüksek çıkar.

1. İlk satır: 10.000 × 30 = 300.000 tutar-gün.
2. İkinci satır: 20.000 × 60 = 1.200.000 tutar-gün.
3. Toplam tutar-gün: 1.500.000.
4. Toplam tutar: 30.000.
5. Ortalama vade: 1.500.000 / 30.000 = 50 gün.

Bu örnek, neden ağırlıklı ortalama gerektiğini gösterir. 30 ve 60 günün basit ortalaması 45 gündür; fakat 60 gün vadeli ödeme tutar olarak daha büyük olduğu için ağırlıklı ortalama 50 güne yükselir.

Bu hesaplama hangi aramalar için doğru araçtır?

Bu sayfa ‘ortalama vade hesaplama’, ‘senet ortalama vade’, ‘tutar ağırlıklı vade’ veya ‘birden fazla ödemenin ortalama vadesi’ gibi aramalar için doğru araçtır. Kullanıcı ödeme satırlarını girer ve tek bir gün sonucu alır.

• Birden fazla alacak veya ödeme satırı varsa ortalama vade için uygundur.
• Tek bir senedin bugünkü peşin değerini arıyorsanız iskonto hesaplayıcı daha uygundur.
• Faiz tutarını veya vade farkını hesaplamak istiyorsanız faiz hesaplayıcı gerekir.
• Farklı para değerlerinin alım gücü karşılığını arıyorsanız parasal değer araçları farklı bir niyete hizmet eder.

Sık yapılan hatalar

• Vadelerin basit ortalamasını almak: tutarlar farklıysa yanlış sonuç verir.
• Farklı başlangıç tarihlerinden ölçülen günleri aynı tabloda karıştırmak.
• Ortalama vadeyi faiz veya iskonto tutarı sanmak.
• Tarih modunda resmi tatil veya iş günü düzeltmesi beklemek.
• Eksik satırları sonuç hesabına girdi sanmak; yalnız tamamlanan satırlar anlamlıdır.