Reel getiri hesaplama aracı, Hesapstan tarafından nominal getiri ile aynı dönemin enflasyon oranını karşılaştırıp yatırımın alım gücü açısından gerçek sonucunu görmek için hazırlanmıştır.
Reel getiri nedir?
Reel getiri, nominal getirinin enflasyon etkisinden arındırılmış hâlidir. Bir yatırım kâğıt üzerinde %40 artmış olabilir; fakat aynı dönemde fiyatlar daha hızlı yükselmişse alım gücü artmak yerine azalmış olabilir.
Bu hesaplayıcı, kullanıcı tarafından girilen nominal getiri ve enflasyon oranını aynı dönem için kabul eder. Sonuç, yatırımın satın alma gücünü koruyup korumadığını daha net gösterir.
Bu araç güncel veya tarihsel TÜFE verisini otomatik çekmez. Nominal getiri ve enflasyon oranını kullanıcı girer. Bu yüzden sonuç resmi veri yayını değil, girilen oranlara dayalı matematiksel bir reel getiri hesabıdır.
Reel getiri nasıl hesaplanır?
Hesaplama Fisher yaklaşımını kullanır: reel getiri, nominal getiri katsayısının enflasyon katsayısına bölünmesiyle bulunur. Yani %50 nominal getiri ve %25 enflasyon yalnızca 25 puan fark demek değildir; bileşik oran mantığıyla alım gücü artışı farklıdır.
- Nominal getiriyi yüzde olarak girin. Zarar dönemleri için negatif nominal getiri desteklenir; oran −100%'ün üzerinde olmalıdır.
- Aynı döneme ait enflasyon oranını girin. Deflasyon senaryosu için negatif enflasyon desteklenir; yine −100%'ün üzerinde olmalıdır.
- İsteğe bağlı tutar girerseniz araç dönem sonu nominal değeri ve dönem sonu satın alma gücünü de gösterir.
- Reel getiri satırını ana sonuç olarak, basit nominal-enflasyon farkını ise yalnızca yaklaşık bir kontrol olarak okuyun.
Nominal getiri eksi enflasyon farkı hızlı bir sezgi verir; ancak yüksek enflasyon veya yüksek getiri dönemlerinde Fisher formülü daha doğru yorum sağlar.
Örnek: nominal kazanç varken reel kayıp
Bir yatırımın yıl içinde %45 nominal getiri sağladığını, aynı dönemde enflasyonun %60 olduğunu düşünelim. Basit fark −15 puan gibi görünür; fakat reel getiri Fisher formülüyle yaklaşık −9,38%'dir.
Başlangıç tutarı 100.000 TL ise nominal dönem sonu değer 145.000 TL olur. Ancak fiyatlar %60 arttığı için satın alma gücü yaklaşık 90.625 TL'ye denk gelir. Yani nominal tutar artmış olsa bile reel olarak alım gücü düşmüştür.
Özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde portföy veya mevduat getirisini yalnızca nominal yüzdeyle okumak yanıltıcı olabilir. Reel getiri, alım gücü etkisini hesaba katmak için gereklidir.
Pozitif reel getiri nasıl yorumlanır?
Nominal getiri enflasyondan yeterince yüksekse reel getiri pozitif olur. Örneğin %80 nominal getiri ve %50 enflasyon için reel getiri yaklaşık %20'dir. Bu, girilen dönem ve oranlar altında alım gücünün %20 arttığı anlamına gelir.
Pozitif reel getiri yine de garanti edilmiş kazanç anlamına gelmez. Vergi, komisyon, kur etkisi, dönem içi dalgalanma ve farklı enflasyon sepetleri bu hesapta yer almaz.
Nominal getiri ile enflasyon aynı zaman aralığına ait olmalıdır. 6 aylık getiri ile yıllık enflasyonu doğrudan karşılaştırmak hatalı sonuç verir.
Hangi durumda başka hesaplayıcı gerekir?
Reel getiri tek dönemli bir karşılaştırmadır. Farklı dönemler, nakit akışları veya birikim planları için başka hesaplayıcılar daha doğru niyeti karşılar.
- Enflasyon oranının kendisini hesaplamak istiyorsanız enflasyon hesaplama aracını kullanın.
- Faiz veya getiri oranıyla paranın bileşik büyümesini ileri taşımak istiyorsanız bileşik faiz veya bileşik büyüme hesaplaması daha uygundur.
- Yatırımın maliyetine göre toplam kârlılığını ölçmek istiyorsanız ROI hesaplama daha doğrudur.
- Projeye ait dönemsel nakit akışlarını bugüne indirgemek istiyorsanız net bugünkü değer veya iç verim oranı hesaplayıcılarına geçin.
İki tarih arasında resmi TÜFE endeksiyle satın alma gücü eşdeğeri hesaplamak ayrı bir veri kaynağı ve güncelleme süreci gerektirir. Bu araç yalnızca kullanıcı tarafından girilen oranları kullanır.
Sık Sorulan Sorular
Reel getiri ile nominal getiri arasındaki fark nedir?
Nominal getiri yatırımın görünen yüzde değişimidir. Reel getiri ise aynı dönemin enflasyonu dikkate alındıktan sonra alım gücü açısından kalan getiridir.
Reel getiri neden nominal getiri eksi enflasyona eşit değil?
Nominal-enflasyon farkı yaklaşık bir göstergedir. Doğru hesap, nominal getiri katsayısını enflasyon katsayısına bölen Fisher formülüdür.
Negatif reel getiri ne anlama gelir?
Negatif reel getiri, girilen oranlara göre yatırımın dönem sonunda satın alma gücünün azaldığı anlamına gelir. Nominal tutar artmış olsa bile bu mümkün olabilir.
Bu hesaplayıcı güncel TÜİK enflasyonunu kullanıyor mu?
Hayır. Enflasyon oranını kullanıcı girer. Araç otomatik resmi veri çekmez ve tarihsel TÜFE endeksiyle iki tarih arasında dönüşüm yapmaz.
Başlangıç tutarı girmek zorunlu mu?
Hayır. Tutar girmezseniz reel getiri yüzdesini görürsünüz. Tutar girerseniz nominal dönem sonu değeri ve alım gücü karşılığı da gösterilir.
Reel getiri yatırım tavsiyesi sayılır mı?
Hayır. Sonuç matematiksel bir hesaplamadır; vergi, komisyon, risk, kur etkisi ve yatırım hedefi değerlendirmesi içermez.